Decydując się na pompę ciepła, należy wybrać rodzaj dolnego źródła ciepła. Uwzględnia się przy tym między innymi takie czynniki, jak: strefę klimatyczną, w jakiej znajduje się nasz dom, wielkość działki, poziom i skład chemiczny wód gruntowych, zapotrzebowanie domu na ciepło oraz możliwości finansowe inwestora.

• Grunt. Energia z gruntu może być pobierana przez wymiennik poziomy lub pionowy (sondy gruntowe). Są to ułożone w ziemi rury z tworzyw sztucznych (zwykle z polietylenu PE), przez które przepływa mieszanina wody i glikolu, zwana solanką. Odbiera ona ciepło z gruntu i transportuje do parownika pompy ciepła.

  Kolektor gruntowy. Gdy zdecydujemy się na kolektor poziomy, rury układa się poziomo na głębokości 1,2-1,5 m poniżej poziomu gruntu. Poszczególne, jednakowe pętle powinny mieć długość nieprzekraczającą 100 m. W przeciwnym razie opory przepływu byłyby zbyt duże. Odstępy pomiędzy pętlami zależą od średnicy przewodów i wynoszą zazwyczaj od 50 do 100 cm. Taka odległość gwarantuje równomierny odbiór ciepła z gruntu.
  
  Właściwości akumulacyjne gruntu zależą od jego wilgotności i struktury. Będą one tym większe, im bardziej jest on nasycony wodą, im więcej znajduje się w nim składników mineralnych i im mniejsza jest jego porowatość. Zatem lepsze są grunty gliniaste, wilgotne (odbiór ciepła z 1 m2 wynosi wtedy 25-35 W/m2) niż suche piaszczyste (tylko 10-15 W/m2). Poziomy kolektor gruntowy jest stosunkowo tani w realizacji, ale wymaga działki o odpowiedniej wielkości.

  Przykład. Dla pompy ciepła o mocy grzewczej 10 kW oraz średniej wydajności poboru ciepła z gruntu w wysokości 25 W/m2 potrzebna powierzchnia gruntu dla ułożenia kolektora gruntowego wyniesie około 340 m2.

• Sondy gruntowe. Są to odwierty, zwykle na głębokość do 100 m. Aby móc je wykonać, inwestor musi uzyskać pozwolenie Urzędu Gospodarki Wodnej. Jeśli będą potrzebne głębsze (powyżej 100 m), powinien mieć zgodę Urzędu Górniczego.

  Najczęściej po zrobieniu pierwszego odwiertu można dokładnie określić rodzaj oraz strukturę gruntu. Następnie na tej podstawie sprawdza się, czy obliczeniowa długość sondy będzie wystarczająca, czy też konieczne stanie się wykonanie głębszego odwiertu. Liczba i głębokość odwiertów zależy od zapotrzebowania budynku na ciepło. Przyjmuje się, że z jednego metra kolektora można uzyskać 50-55 W wydajności cieplnej. Niewątpliwą zaletą kolektora pionowego jest to, że można go zmieścić nawet na małej działce. Jego wykonanie jest jednak droższe niż poziomego.

  Przykład. Aby móc zamontować pompę ciepła o mocy grzewczej 10 kW, przy założeniu średniej wydajności 50 W/m długości sondy, potrzebne będą dwie sondy gruntowe (dwa odwierty) - każda o głębokości 85 m.

• Woda gruntowa. Ten sposób pobierania energii charakteryzuje się wysoką efektywnością, ze względu na stosunkowo wysoką temperaturę wód gruntowych - na poziomie 7-12°C, nawet zimą.
  
  Woda gruntowa pobierana jest ze studni czerpalnej i tłoczona do parownika pompy ciepła. Następnie schłodzona woda odprowadzona zostaje do studni chłonnej - inaczej zrzutowej.
  
  Taki układ działa właściwie i bezawaryjnie, jeśli będzie zapewniony dostęp do wody o odpowiednim składzie chemicznym. Często się jednak zdarza, że woda po pewnym czasie zmienia swój skład (wzrasta ponad dopuszczalną wielkość zawartość żelaza lub manganu). Może to doprowadzić do uszkodzenia parownika pompy. Dlatego, aby go ochronić, stosuje się dodatkowy, pośredni wymiennik ciepła.

  Innym utrudnieniem związanym z pozyskaniem ciepła z wód gruntowych jest też konieczność znalezienia warstwy wodonośnej o odpowiednio dużej wydajności - około 210 l na godzinę na każdy kilowat mocy grzewczej.

  Przykład. Pompa ciepła o mocy 10 kW musi mieć zapewniony minimalny przepływ wody gruntowej na poziomie około 2100 l/h.

• Powietrze zewnętrzne. To najtańsze w instalacji (nie wymaga ponoszenia kosztów wykonania dolnego źródła ciepła) i najbardziej dostępne źródło energii.
  
  Najczęściej całą pompę ciepła umieszcza się na zewnątrz domu. Najpierw powietrze zasysane jest kanałem, potem w parowniku odbiera się zawarte w nim ciepło, a na końcu odprowadza je znów na zewnątrz. Nowoczesne pompy ciepła mogą wytwarzać ciepło grzewcze nawet przy temperaturze zewnętrznej sięgającej -20°C. Jednak w takich warunkach nie pokrywa się całkowitego zapotrzebowania na ciepło do ogrzewania pomieszczeń. Konieczne będzie dogrzewanie wody grzewczej do wymaganej temperatury, na przykład przez grzałkę elektryczną lub kominek.